Otwórz wybór językaOpen language selection Polski Menu Wyszukaj
PODARUJ

Dieta i odżywianie

Dieta i odżywianie

Większość chorób dróg oddechowych rozwija się na skutek interakcji pomiędzy czynnikami genetycznymi i środowiskowymi, takimi jak palenie tytoniu, zanieczyszczenie i dieta. Istnieje coraz więcej danych potwierdzających, że dieta i żywienie odgrywają rolę w rozwoju i progresji chorób płuc. 

Nadwaga lub niedowaga mogą mieć szkodliwie konsekwencje dla zdrowia płuc.

  • Co to jest?

    W jaki sposób dieta może wpływać na różne stany chorobowe? 

    Astma

    Różnego rodzaju pokarmy i składniki odżywcze mogą wpływać na rozwój i progresję astmy. Ich wpływ zależy także od czasu ekspozycji na te pokarmy, np. w okresie niemowlęctwa, dzieciństwa lub dorosłości. 

    Niektóre badania sugerują, że witaminy A, D i E oraz cynk, owoce i warzywa mogą chronić przed rozwojem astmy. Jedno badanie wykazało, że poziomy witaminy D w wieku 6 lat mogą predysponować dziecko do rozwoju astmy lub alergii w późniejszym okresie życia. Wzrasta także liczba dowodów wskazujących, że osoby otyłe są bardziej narażone na rozwój astmy.  

    Dlatego też zalecana jest zbilansowana dieta, bogata w owoce, warzywa i ryby, aby ograniczyć ryzyko zachorowania na astmę. 

    Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)

    Rośnie liczba dowodów wskazujących, że niektóre składniki diety mogą poprawiać czynność płuc lub łagodzić objawy POChP. W szczególności dotyczy to pokarmów bogatych w antyoksydanty i substancje o właściwościach przeciwzapalnych. 

    Badania sugerują, że spożywanie dużych ilości pokarmów wysoko przetworzonych może przyspieszyć pogarszanie się czynności płuc, podczas gdy dieta bogata w owoce, warzywa, ryby i produkty pełnoziarniste może zmniejszać prawdopodobieństwo wystąpienia POChP. Dalsze badania sugerują, że zwiększenie ilości błonnika może redukować częstość występowania i łagodzić objawy POChP, natomiast spożywanie dużych ilości konserw może wiązać się z częstszymi hospitalizacjami z powodu POChP.  

    Osoby z ciężką postacią POChP mogą mieć trudności z utrzymaniem właściwej masy ciała. Badania wykazały, że niski wskaźnik masy ciała u osób z POChP jest czynnikiem predykcyjnym słabych rezultatów terapii. Przeciwnie, niewielka nadwaga może mieć ochronny wpływ w ciężkich przypadkach. Suplementy diety podawane są często w ramach rehabilitacji oddechowej. 

    Rak płuc

    Dostępne dowody sugerują, że spożywanie dużych ilości owoców i warzyw redukuje ryzyko raka płuc o 20-30% zarówno wśród osób palących, jak i niepalących. 

    Jednakże badania sugerują, że suplementacja witaminami nie zmniejsza ryzyka raka płuc. 

    Mukowiscydoza

    Badacze dowiedli, że niedożywienie może odgrywać kluczową rolę w przypadku mukowiscydozy (CF). Lekarze powinni monitorować dietę i masę ciała pacjentów z CF, aby zapobiec dalszym powikłaniom. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności trzustki kluczowe znaczenie ma leczenie ekstraktem trzustkowym i dieta wysokokaloryczna. 

    Zespół obturacyjnego bezdechu sennego

    Otyłość jest głównym czynnikiem ryzyka bezdechu sennego, obserwowanym u 60-90% z tą chorobą. Utrata masy ciała i zmiana diety mogą być skuteczną metodą złagodzenia objawów tej choroby.  

    Infekcje płuc

    Zgony osób z ciężkim niedożywieniem spowodowane są często zapaleniem płuc. Ponadto wykazano, że niski poziom witaminy D jest czynnikiem ryzyka rozwoju zakażeń dróg oddechowych. 

    Zator płucny 

    Osoby otyłe są bardziej zagrożone wystąpieniem zatoru płucnego, kiedy to skrzep krwi blokuje co najmniej jedno naczynie krwionośne w płucach. Utrata masy ciała dzięki zmianie diety może pomóc zmniejszyć to ryzyko.  

  • Bieżące i przyszłe potrzeby

    Mimo iż wpływ diety wymaga dalszych badań, jest wyraźnie widoczne, że niżej wymienione czynniki mają korzystny wpływ na zdrowie płuc:

    • Spożywanie dużych ilości owoców, warzyw i ryb
    • Niskie spożycie soli
    • Ograniczone przyjmowanie tłuszczy trans i kwasów tłuszczowych omega-6
    • Utrzymanie wskaźnika masy ciała (BMI) w zakresie 21-30
    • Umiarkowany wysiłek fizyczny 
    • Spożywanie pokarmów bogatych w antyoksydanty
    • Spożywanie pokarmów bogatych w magnez, np. orzechów, zbóż, nasion, marchwi, szpinaku i owoców morza
    • Spożywanie tłustych ryb, skorupiaków i warzyw liściastych, aby zapewnić odpowiednie ilości niezbędnych kwasów tłuszczowych omega-3 
    • Potrzebne są dalsze badania naukowe dotyczące wpływu diety na choroby płuc
    • Potrzebna jest większa świadomość społeczna w zakresie wpływu diety na choroby płuc
    • Władze ds. zdrowia powinny zagwarantować badania przesiewowe stanu odżywienia i uświadamiać problem nadwagi i niedowagi