Otwórz wybór językaOpen language selection Polski Menu Wyszukaj
PODARUJ

Ostre infekcje dolnych dróg oddechowych

Ostre infekcje dolnych dróg oddechowych

Do ostrych infekcji dolnych dróg oddechowych należy zapalenie płuc (infekcja pęcherzyków płucnych), a także infekcje w obrębie dróg oddechowych, np. ostre zapalenie oskrzeli i oskrzelików, grypa i krztusiec. Są one wiodącą przyczyną chorób i zgonów wśród dzieci i dorosłych na całym świecie. Znaczenie infekcji dolnych dróg oddechowych może być niedoszacowane. 

 

  • Warunki

    Główne infekcje to:

    Ostre zapalenie oskrzeli i oskrzelików

    Ostre zapalenie oskrzeli to krótkotrwała infekcja, która każdego roku występuje u 30-50 osób na 1000. 

    Zapalenie oskrzelików to infekcja dolnych dróg oddechowych, która występuje u niemowląt i dzieci w wieku poniżej 2 lat. Jest ona najczęstszą przyczyną hospitalizacji niemowląt w wieku do 12 miesięcy. 

    Grypa 

    Grypa występuje w postaci corocznych epidemii i okazjonalnych pandemii, kiedy wybuch następuje na jeszcze większym obszarze geograficznym. Najcięższą postać tego zakażenia obserwuje się u osób w wieku powyżej 65 lat, dzieci w wieku do 2 lat i osób w każdym wieku, u których współistnieją określone stany medyczne. Istnieje kilka chorób zasadniczych, które mogą zwiększać ryzyko hospitalizacji z powodu grypy. Należą do nich cukrzyca oraz choroby serca, płuc i układu nerwowego, w tym astma. 

    Zapalenie płuc 

    Zapalenie płuc to infekcja płuc, najczęstsza przyczyna zgonów z powodu zakażenia w Europie i USA. Daje objawy przez 3-4 tygodnie i występuje częściej u bardzo małych dzieci i osób w podeszłym wieku. Istnieją trzy rodzaje zapalenia płuc:

    • Pozaszpitalne zapalenie płuc (CAP), które występuje na skutek kontaktu z infekcją w codziennym życiu
    • Szpitalne zapalenie płuc, które występuje na skutek pobytu w szpitalu
    • Respiratorowe zapalenie płuc (VAP), które pojawia się po intubacji dotchawiczej, procedury w przypadku której do tchawicy pacjenta wprowadzana jest rurka, aby ułatwić oddychanie
  • Objawy

    Ostre zapalenie oskrzeli i oskrzelików 

    Głównym objawem ostrego zapalenia oskrzeli jest kaszel, którego nie można wyjaśnić inną długotrwałą chorobą płuc.

    Zapalenie oskrzelików powoduje u dzieci i niemowląt przedłużającą się sapkę i kaszel, utrzymujące się przez tygodnie, a nawet miesiące po wystąpieniu po raz pierwszy. 

    Grypa

    Zwykła postać grypy może wiązać się z takimi objawami jak gorączka, ból mięśni, ból głowy, kaszel, ból gardła i zatkany nos. Cięższa postać infekcji może doprowadzić do zapalenia płuc. 

    Zapalenie płuc

    U osób z zapaleniem płuc występuje kaszel i inne objawy, takie jak gorączka lub duszność bez wyraźnej przyczyny.  

  • Przyczyny

    Infekcje wywoływane są przez małe organizmy, znane jako bakterie lub wirusy. W naszym otoczeniu istnieją miliony organizmów.

    Wirusy unoszone są w drobnych kropelkach i przenoszone pomiędzy ludźmi, kiedy osoba zakażona wirusem kaszle lub kicha. Osoby zakażone wytwarzają przeciwciała, aby zwalczyć wirusa. Po zwalczeniu danego szczepu osoby te będą w stanie zwalczyć go, jeśli zarażą się ponownie. W miarę upływu czasu wirusy mogą zmieniać swoją postać, co oznacza, że w organizmie może brakować właściwych przeciwciał, które pozwoliłyby je ponownie zwalczyć.

    Ostre zapalenie oskrzeli i oskrzelików 

    Prawie 90% przypadków ostrego zapalenia oskrzeli związanych jest z takimi wirusami jak wirus grypy i rinowirusy. Mniej niż 10% przypadków związanych jest z bakteriami. 

    Zapalenie oskrzelików jest najczęściej wywoływane przez syncytialny wirus oddechowy (RSV) u niemowląt i małych dzieci. 

    Grypa

    Istnieją trzy wirusy grypy: A, B i C. Wirus A ma największy wpływ, wirus B powoduje mniej ciężką chorobę, a C nie wywołuje choroby u ludzi. 

    Kiedy pojawi się nowy szczep, na który ludzie nie są odporni, może on rozsiać się po całym świecie. Było tak w przypadku wybuchu „świńskiej grypy” w 2009 r.

    Zapalenie płuc

    Najczęstszą przyczyną zapalenia płuc u osób dorosłych jest bakteria o nazwie Streptococcus pneumoniae. Zapalenie płuc mogą także wywoływać wirusy, najczęściej syncytialny wirus oddechowy (RSV) u małych dzieci, a czasem także wirus grypy. Szpitalne zapalenie płuc powodowane jest przez drobnoustroje w szpitalu, podczas gdy pozaszpitalne zapalenie płuc powodowane jest przez różne drobnoustroje w społeczeństwie. 

  • Profilaktyka

    Najlepszym sposobem zapobiegania infekcjom są szczepienia. Szczepienia przeciwko zapaleniu płuc i grypie są podawane często grupom ludzi, które są najbardziej narażone, np. osobom w wieku podeszłym lub bardzo młodym, i chronią przed chorobami. Aktualnie nie ma szczepionki skierowanej przeciwko syncytialnemu wirusowi oddechowemu (RSV), ale trwają badania mające na celu jej wynalezienie. 

  • Diagnostyka i leczenie

    Jednym ze sposobów leczenia infekcji jest podawanie leków znanych jako antybiotyki. Antybiotyki należy przepisywać wyłącznie, kiedy jest to konieczne. W przeciwnym wypadku może rozwinąć się antybiotykooporność. 

    Antybiotykooporność występuje, kiedy bakterie są regularnie eksponowane na ten sam lek. Prowadzi to w końcu do mutacji i wykształcenia się oporności na lek. Stosowanie antybiotyków w leczeniu łagodnych chorób niepotrzebnie przyspiesza ten proces. Inaczej jest, jeśli leki te są stosowane w ciężkich przypadkach.

    Ostre zapalenie oskrzeli i oskrzelików

    Osoby podejrzewające u siebie zapalenie oskrzeli nie muszą udawać się do lekarza, aby usłyszeć diagnozę, o ile nie cierpią z powodu ciężkich lub długotrwałych objawów. Większość przypadków ostrego zapalenia oskrzeli nie wymaga podawania leków, a objawy można łagodzić w domu, odpoczywając i pijąc płyny. Antybiotyki nie mają wpływu na wirusy, więc nie przepisuje się ich w leczeniu ostrego zapalenia oskrzeli. 

    Zapalenie oskrzelików diagnozuje się, monitorując objawy i analizując sposób, w jaki oddycha dziecko. Małe dzieci zainfekowane syncytialnym wirusem oddechowym (RSV) wymagają zwykle terapii wspomagającej, ale nie potrzebują leków. W ekstremalnych przypadkach podaje im się leki przeciwwirusowe. 

    Grypa

    Osoby cieszące się dobrą kondycją i zdrowiem nie muszą udawać się do lekarza w celu zdiagnozowania grypy. Zazwyczaj możliwe jest leczenie objawów tej choroby w domu, odpoczywając i pijąc duże ilości wody. W leczeniu ludzi narażonych na powikłania stosuje się też leki przeciwwirusowe. Lekarz zdiagnozuje grypę na podstawie objawów i historii choroby osoby z grupy ryzyka. 

    Zapalenie płuc

    Badanie RTG można wykorzystać do sprawdzenia, czy występuje zapalenie płuc. Prawdopodobnie wykaże ono cienie w płucach, jeśli obecna jest infekcja. Antybiotyki stosowane są w leczeniu zapalenia płuc. Należy stosować różne metody w zależności od ryzyka dla danej osoby i nasilenia choroby. 

  • Obciążenie

    • Zapalenie oskrzelików jest najczęstszą przyczyną hospitalizacji niemowląt w wieku do 12 miesięcy
    • Każdego roku wirusy grypy mogą dotykać do 20% populacji na całym świecie
    • Ponad 90% zgonów związanych z grypą występuje u pacjentów w podeszłym wieku
    • Każdego roku w Europie obserwuje się około 16 500 000 przypadków ostrego zapalenia oskrzeli
    • U dzieci ostre infekcje dróg oddechowych odpowiadają za prawie 50% wizyt u lekarzy i hospitalizacji
    • W Unii Europejskiej każdego roku przewiduje się około 3 370 000 przypadków zapalenia płuc
    • Każdego roku około 1 milion hospitalizacji w UE związanych jest z pozaszpitalnym zapaleniem płuc

    Łączny procent cotygodniowo zgłaszanych chorób grypopodobnych dla 25 państw członkowskich Unii Europejskiej od tygodnia 40. 2008 do tygodnia 34. 2010. Dane dla poszczególnych krajów przedstawiono jako procent wszystkich przypadków w ciągu całego okresu 100 tygodni zgłoszonych w danym tygodniu. 

  • Bieżące i przyszłe potrzeby

    • Właściwe stosowanie antybiotyków ma kluczowe znaczenie w powstrzymywaniu przypadków infekcji, które odporne są na leczenie antybiotykami
    • Istnieje potrzeba opracowania nowych i bardziej skutecznych szczepionek przeciwko infekcjom płuc i wirusom
    • Konieczne jest opracowanie nowych strategii przeciwko lekoopornym bakteriom