Otwórz wybór językaOpen language selection Polski Menu Wyszukaj
PODARUJ

Rak płuc

Rak płuc

Rak płuc to nowotwór tchawicy, oskrzeli (dróg oddechowych) lub pęcherzyków płucnych. 

Rak płuc był rzadką chorobą na początku XX wieku, jednakże wzrost ekspozycji na dym tytoniowy i inne czynniki wyzwalające chorobę miał wpływ na pandemię w XX i XXI wieku. 

Nowotwór płuc jest obecnie wiodącą przyczyn zgonów z powodu raka na świecie, zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Wskaźniki przeżycia różnią się w zależności od rodzaju komórek rakowych i fazy, w jakiej zdiagnozowano chorobę. Badania wykazały, że średnio 12,6% osób z rakiem płuc żyje po 5 latach od rozpoznania. 

  • Objawy

    Najczęstszymi podmiotowymi i przedmiotowymi objawami raka płuc są:

    • Kaszel
    • Spadek masy ciała
    • Duszność
    • Ból w klatce piersiowej
    • Ból kości
    • Odkaszliwanie krwi
    • Chrypa
    • Pałeczkowatość lub obrzęk palców u dłoni i stóp
  • Przyczyny

    Dym tytoniowy odpowiada za ponad 80% wszystkich przypadków raka płuc. Do innych przyczyn należy ekspozycja na:

    • Radon
    • Beryl
    • Chrom
    • Spaliny oleju napędowego
    • Zanieczyszczenie powietrza
    • Azbest
    • Arszenik
    • Czad
    • Emisje w pomieszczeniach związane z innymi paliwami

    Osoby z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), zwłóknieniem płuc, rakiem głowy, szyi, przełyku lub piersi są także bardziej zagrożone rozwojem tej choroby. 

    Ludzie mogą być także genetycznie bardziej podatni na raka płuc, a jeśli w rodzinie występowały takie przypadki, osoby te są bardziej narażone na rozwój choroby. 

  • Profilaktyka

    Rzucenie palenia tytoniu jest najbardziej skuteczną metodą zapobiegania rozwojowi raka płuc. Próby ograniczenia palenia na Zachodzie były względnie skuteczne, ale w niektórych krajach potrzeba więcej pracy, aby edukować ludzi o szkodliwym wpływie palenia tytoniu. Potrzebna jest także jednorodna polityka zabraniająca palenia tytoniu w miejscach publicznych, aby pomóc zredukować wpływ biernego palenia. 

    Po połączeniu azbestu z paleniem tytoniu ryzyko wystąpienia raka płuc wzrasta 40-krotnie. Aby zapobiec temu ryzyku niezbędne jest natychmiastowe wprowadzenie zakazu stosowania azbestu na całym świecie. 

  • Diagnostyka i leczenie

    W diagnostyce raka płuc wykorzystuje się badania TK.  W 2011 r. badanie National Lung Screening Trial (NLST) przeprowadzone w USA wykazało, że dzięki badaniom przesiewowym za pomocą TK o niskiej dawce udało się zredukować liczbę zgonów z powodu raka płuc o 20%.

    Nawet w 90% leczenie raka płuc nie prowadzi do wyleczenia, ponieważ choroba wykrywana jest zbyt późno. Eksperci wiedzą już, że istnieją różne rodzaje raka płuc. Oznacza to, że metody leczenia trzeba dostosować do danego pacjenta i rodzaju choroby. 

    Główne sposoby leczenia to: operacja, chemioterapia i radioterapia. 

    Operacja

    Opracowano nowe, mniej inwazyjne dla pacjenta techniki, usuwania nowotworu. Jest to między innymi laparoskopowa operacja znana jako operacja wideotorakoskopowa (VATS). Operacja wykonywana jest przez niewielkie nacięcie w skórze. Tego typu operacje są mniej poważne od tradycyjnych operacji zmierzających do usunięcia guza. Ponieważ jest to mniejszy zabieg, pacjenci szybciej wracają do zdrowia i możliwe jest poddanie operacji większej liczby pacjentów. 

    Chemioterapia 

    Ponieważ pacjenci z różnymi rodzajami raka płuc w różny sposób reagują na leczenie, możliwe jest dostosowanie chemioterapii w zależności od rodzaju guza u danej osoby. Dzięki temu, że eksperci pogłębili wiedzę o biologii raka płuc, mogli także opracować nowe leki skierowane w określone części guza. Na przykład inhibitory kinazy tyrozynowej, takie jak erlotinib lub gefitinib, okazały się być szczególnie korzystne dla osób z pewnym rodzajem zaawansowanego raka płuc. 

    Radioterapia

    Nowoczesne techniki radioterapii opracowano, aby zredukować uszkodzenia w obszarach wokół guza. Nowe techniki umożliwiły stosowanie radioterapii u pacjentów z pogorszoną czynnością płuc, u których wcześniej ta metoda leczenia była przeciwwskazana. 

  • Obciążenie

    • Rak płuc to największy zabójca w Europie, który odpowiada za około 20% wszystkich zgonów z powodu nowotworów
    • Oszacowano, że w 2008 r. wystąpiło 1,56 miliarda nowych przypadków raka płuc, co odpowiada 12,7% wszystkich nowych przypadków nowotworów
    • Ponad jedna czwarta przypadków raka płuc wystąpiła u osób w wieku poniżej 60 lat
    • Rak płuc odpowiada za utratę 1,4 miliona lat życia skorygowanych niesprawnością (DALY), które stanowią sumę lat życia potencjalnie utraconych z powodu przedwczesnego zgonu i utraconych lat w okresie produkcyjnym w związku z niesprawnością
    • Rak płuc jest wiodącą przyczyną zgonów z powodu nowotworów na świecie (1,38 miliona w 2008 r.)
    • Na świecie choroba ta występuje częściej u mężczyzn (1,1 miliona przypadków w 2008 r.) niż u kobiet (0,5 miliona)
    • W Europie wskaźnik przeżycia całkowitego po 5 latach od rozpoznania wynosi 11,2% u mężczyzn i 13,9% u kobiet


    Współczynnik umieralności w przypadku raka płuc. Dane za World Health Organization World and Europe Mortality Databases, aktualizacja z listopada 2011.

  • Bieżące i przyszłe potrzeby

    Głównym obszarem działań, poza zapobieganiem paleniu tytoniu, jest wydłużenie przeżycia i poprawa jakości życia pacjentów z rakiem płuc.

    • Ponieważ palenie tytoniu jest wiodącą przyczyną raka płuc, środki zmierzające do kontrolowania nałogu, takie jak zapobieganie i rzucanie palenia tytoniu, pozostają najskuteczniejszymi metodami redukcji częstości występowania raka płuc
    • Zakazy palenia tytoniu w miejscach publicznych są niezbędne, aby pomóc zredukować wpływ palenia biernego
    • Aby zapobiegać rozwojowi raka płuc niezbędne jest natychmiastowe wprowadzenie zakazu stosowania azbestu na całym świecie
    • Potrzebne są nowe techniki pozwalające lekarzom określić fazę raka płuc. Pomoże to ograniczyć liczbę hospitalizacji i przyspieszyć decyzje dotyczące terapii
    • Potrzebne są dalsze badania naukowe, aby ulepszać techniki radioterapii i zidentyfikować markery raka płuc, co pozwoli zapewnić wczesne rozpoznanie
    • Badania przesiewowe osób zagrożonych rozwojem raka płuc mogłyby doprowadzić do wykrycia choroby we wczesnej fazie, kiedy możliwe jest wyleczenie
    • Potrzebna jest dobrze zorganizowana i wiarygodna baza danych przypadków raka płuc, która umożliwi identyfikację i badanie tendencji na poziomie zdrowia publicznego, co pozwoli przyjrzeć się różnicom w zakresie przeżycia w poszczególnych krajach
    • Istnieje potrzeba pogłębienia wiedzy o raku płuc u osób, które nigdy nie paliły