Ανοικτή επιλογή γλώσσαςOpen language selection ΕΛΛΗΝΙΚΑ Μενού Αναζήτηση
ΔωρεΑ

ΠΑΙΔΙΚO AΣΘΜΑ

Image copyright Asthma UK

Το άσθμα αποτελεί ασθένεια η οποία προκαλεί φλεγμονή στους αεραγωγούς. Είναι η συνηθέστερη μακροχρόνια ασθένεια σε παιδιά. 

Το άσθμα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε στιγμή της ζωής, ωστόσο είναι πιθανό να ξεκινήσει στην παιδική ηλικία. 

 

  • ΣυμπτΩματα

    Τα κοινά συμπτώματα παιδικού άσθματος περιλαμβάνουν:

    • Συριγμός
    • Δύσπνοια
    • Στηθάγχη
    • Βήχας

    Τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνά τη νύχτα ή νωρίς το πρωί. 

    Κάποιες φορές, τα συμπτώματα ενδέχεται να επιδεινωθούν με την πάροδο ωρών ή λεπτών, οδηγώντας σε σοβαρή παρεμπόδιση των αεραγωγών, γνωστή ως κρίση άσθματος. Το οξύ άσθμα αποτελεί την πιο συχνή αιτία εισαγωγής σε νοσοκομείο για παιδιά όλων των ηλικιών. 

    Οι θάνατοι από άσθμα είναι ελάχιστοι, ενώ τα τελευταία χρόνια ο αριθμός έχει εξαλειφθεί στην Ευρώπη. Σύμφωνα με έρευνα,  9 στους 12 θανάτους από άσθμα οφείλονται σε αναφυλαξία με άσθμα που προκαλείται από αλλεργία σε τρόφιμα. 

  • ΑιτIες

    Το άσθμα είναι αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης μεταξύ περιβαλλοντικών και γενετικών παραγόντων. 

    ΠεριβαλλοντικοI παρAγοντες

    Η έκθεση στο κάπνισμα, είτε μέσω μίας μητέρας η οποία καπνίζει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή όταν γεννιέται ένα μωρό, είναι γνωστό ότι αυξάνει τον κίνδυνο άσθματος και την κακή πνευμονική λειτουργία καθ' όλη τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας. 

    Ιογενείς αναπνευστικές λοιμώξεις κατά τη βρεφική ηλικία μπορεί να οδηγήσουν σε εμφάνιση άσθματος ή οξείες κρίσεις άσθματος. Το 50-60% των παιδιών που νοσηλεύονται για αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV) εμφανίζουν αργότερα άσθμα.  Το 65% όλων των κρίσεων άσθματος σε παιδιά σχολικής ηλικίας οφείλεται σε λοίμωξη του ρινοϊού.

    Αλλεργιογόνα όπως ακάρεα οικιακής σκόνης και τρίχες ζώων δύναται και αυτά να συμβάλουν στην εμφάνιση άσθματος. Το 60% περίπου των παιδιών σχολικής ηλικίας έχουν αλλεργίες, ιδιαίτερα στο τρίχωμα ζώων, ακάρεα οικιακής σκόνης και μούχλα, καθώς επίσης στη γύρη φυτών.

    ΓενετικοI παρAγοντες

    Το άσθμα και οι αλλεργίες έχουν ισχυρούς δεσμούς με τα γονίδια που κληρονομούνται από τους γονείς. Ειδικοί εξετάζουν επί του παρόντος διάφορα γενετικά χαρακτηριστικά άσθματος για να εντοπίσουν ιχνηθέτες της ασθένειας.  Τα χαρακτηριστικά διαφέρουν μεταξύ των ανθρώπων, καθώς το άσθμα επηρεάζει τον καθένα διαφορετικά. Επιπρόσθετα, οι γενετικοί παράγοντες σημαίνουν συχνά ότι οι άνθρωποι ανταποκρίνονται στις θεραπείες διαφορετικά. Η περιβαλλοντική έκθεση μπορεί να προκαλέσει αλλαγές σε γονίδια.  Οι αλλαγές αυτές μπορούν κατόπιν να κληρονομηθούν από τις επόμενες γενιές, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης άσθματος (επιγενετικοί μηχανισμοί).

    Καίριος τομέας της έρευνας για το παιδικό άσθμα είναι το να κατανοηθούν περισσότερα για τη γενετική της ασθένειας και τον προσδιορισμό ιχνηθετών, ώστε να βοηθήσουν ειδικούς να προβλέψουν το πώς θα ανταποκρίνονται οι άνθρωποι σε διάφορες θεραπείες. Ένα καλό παράδειγμα αυτού είναι το πρόγραμμα U-BIOPRED που χρηματοδοτείται από την ΕΕ.

    Aσκηση

    Η άσκηση μπορεί και αυτή να προκαλέσει εξάρσεις άσθματος. Αυτή η μορφή της ασθένειας είναι γνωστή ως ασκησιογενές άσθμα. Ωστόσο, εάν η άσκηση πραγματοποιείται σωστά, μπορεί να έχει τεράστιο όφελος το οποίο θα βοηθήσει τα παιδιά να διαχειριστούν τα συμπτώματά τους. 

  • ΠρOληψη

    Οι προσπάθειες για πρόληψη του παιδικού άσθματος περιλαμβάνουν:

    • Αποφυγή έκθεσης σε καπνό τσιγάρου
    • Μείωση της έκθεσης σε αλλεργιογόνα, όπως ακάρεα σκόνης και τρίχωμα ζώων
    • Εκπαίδευση για το άσθμα και υποστήριξη παιδιών και γονέων ώστε να προβούν στις απαραίτητες προφυλάξεις

    Κάποια φάρμακα, όπως αντιισταμινικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα, ενδέχεται να βοηθούν στην πρόληψη της ασθένειας ή να επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη εμφάνισή της, ωστόσο αυτό δεν έχει αποδειχθεί ακόμα. 

  • ΔιAγνωση και θεραπεIα

    Δεν υπάρχει κάποια ευρέως χρησιμοποιούμενη εξέταση για τη διάγνωση του άσθματος. Στα παιδιά, συχνά εντοπίζεται όταν το παιδί εμφανίζει κοινά συμπτώματα συριγμού, στηθάγχης ή βήχα. 

    Οι φαρμακευτικές αγωγές για τη θεραπεία περιλαμβάνουν: 

    • Ρυθμιστική φαρμακευτική αγωγή: Η συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή λαμβάνεται τακτικά για την εδραίωση προστατευτικής επίδρασης ενάντια στα συμπτώματα του άσθματος. Αυτή η φαρμακευτική αγωγή έχει συνήθως τη μορφή εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών (ICS), τα οποία χρησιμοποιούνται με ή χωρίς μακράς δράσης β-αγωνιστές. 
    • Αναλγητική φαρμακευτική αγωγή: Λαμβάνεται για να ανακουφίσει από τα συμπτώματα του άσθματος. Χαλαρώνουν τους μύες που περιβάλλουν τους αεραγωγούς σε στένωση και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περίπτωση κρίσης άσθματος ή επιδείνωσης των συμπτωμάτων. Συνήθως πρόκειται για βραχείας δράσης β-αγωνιστές. 

    Η περίθαλψη του άσθματος περιλαμβάνει κάτι περισσότερο από φάρμακα. Η συμμετοχή σε δραστηριότητες και άσκηση είναι πολύ σημαντική για το παιδικό άσθμα και θα πρέπει να ενθαρρύνεται.

  • ΕπιβAρυνση

    • Το 13% των θεραπόντων ασθματικών παιδιών στη Βρετανία ανέφεραν ότι εγκατέλειψαν την εργασία τους ώστε να φροντίζουν τα παιδιά τους
    • Συνήθως, το άσθμα εμφανίζεται πολύ νωρίτερα στη ζωή σε σύγκριση με άλλες χρόνιες παθήσεις, επιβάλλοντας μεγάλο φορτίο εφ’ όρου ζωής στα ίδια τα άτομα, τους θεράποντές τους και την κοινότητα
    • Το ένα τρίτο περίπου του πληθυσμού θα παρουσιάσει άσθμα κάποια στιγμή μεταξύ της ηλικίας των 5 και 80 ετών
    • Αναμένεται αύξηση στον επιπολασμό άσθματος στην Ανατολική Ευρώπη

    Ποσοστά εισαγωγής σε νοσοκομεία παιδιών με άσθμα. Στοιχεία από τη Βάση Δεδομένων Νοσοκομειακής Νοσηρότητας, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ενημέρωση Οκτώβριος 2011, και Eurostat, ενημέρωση Μάρτιος 2012.

  • ΤρEχουσες και μελλοντικEς ανAγκες

    • Στα σχολεία, πρέπει να ληφθούν προφυλάξεις ώστε να μειωθεί η έκθεση για τα αλλεργικά ασθματικά παιδιά
    • Πρέπει να δοθεί έμφαση στη διαχείριση του ασκησιογενούς άσθματος μέσω μαθημάτων φυσικής αγωγής στα σχολεία
    • Ένας στόχος για τις διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές που αφορούν στη θεραπεία του παιδικού άσθματος είναι η διαχείριση του ασκησιογενούς άσθματος
    • Η ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών φαρμάκων δύναται να μειώσει την ανάγκη για εισαγωγές σε νοσοκομεία λόγω άσθματος
    • Απαιτείται περισσότερη έρευνα σε σχέση με τις περιβαλλοντικές και γενετικές αιτίες του παιδικού άσθματος